Wat kost AI voor je bedrijf? Reken per proces

Een ondernemer appte me laatst een simpele vraag: wat kost AI voor je bedrijf? Alsof ik een prijslijst in mijn broekzak had. Die heb ik niet. En de vraag zoals hij hem stelde was eigenlijk de verkeerde.

Wat kost AI voor je bedrijf, eigenlijk

Zoek je op wat AI kost voor een mkb-bedrijf, dan vind je alles. Een chatbot vanaf vijftig euro per maand. Een eerste geautomatiseerd proces vanaf anderhalf duizend euro eenmalig. Maatwerk dat oploopt tot tienduizenden euro's. Al die bedragen kloppen, en tegelijk helpen ze je geen stap verder, want geen van die getallen zegt iets over wat het jou oplevert.

Dat is het probleem met de vraag zoals hij meestal gesteld wordt. Een offerteproces dat drie dagen kost in plaats van een uur is iets anders waard dan een interne chatbot die af en toe een vraag afvangt. De prijs van AI is pas interessant als je weet welk proces je aanpakt en wat een uur van dat proces je nu kost. Zonder dat referentiepunt is elk bedrag willekeurig, of het nu vijftig euro is of vijftigduizend.

De blinde vlek zit in je boekhouding

Bij grotere bedrijven zit er een financiële of IT-afdeling tussen elke investering en de beslissing om te kopen. Bij het mkb ontbreekt die laag vaak, en daar gaat het mis. Emerce beschreef onlangs hoe mkb-bedrijven in stukjes digitaliseren: facturatie hier, HR daar, en nu AI erbij, zonder dat het financiële overzicht meegroeit. Uit een Europese enquête onder zestienhonderd mkb'ers noemde veertien procent cashflow als grootste uitdaging, en dat is precies de plek waar een AI-investering onzichtbaar blijft tussen alle andere abonnementen en tools.

Je kunt dus prima een AI-tool aanschaffen zonder dat je bedrijf er slechter van wordt, en toch nooit weten of het geld heeft opgeleverd. De tool werkt dan best, alleen hield niemand bij wat het oude proces kostte. Die vergelijking maak je vooraf, of je maakt hem nooit.

Reken per proces, niet per project

Ongeveer drie op de tien Nederlandse bedrijven heeft AI inmiddels formeel in een proces verwerkt, meldt Eurostat. De bedrijven die er wél iets aan hebben, pakken het zelden bedrijfsbreed aan. Ze kiezen één proces, één meetpunt, en een duidelijke deadline om te checken of het werkt. Een offerteproces dat nu binnen een uur de deur uitgaat in plaats van na drie dagen is zo'n meetpunt. Geen strategieplan van een jaar, gewoon een proces waarvan je nu al weet hoeveel tijd het kost.

Dat is ook hoe ik het aanpak als ik met een mkb-bedrijf in Rotterdam om tafel zit: eerst de vraag welk proces nu het meeste tijd opslokt en wat een uur daarvan waard is, pas daarna komt er een AI-strategie bij kijken. Dan wordt de kostenvraag vanzelf makkelijker, want je vergelijkt een bedrag met een bedrag.

Dus als je nu zit te wikken of AI de investering waard is: reken eerst uit wat het proces nu kost, in uren en in gemiste omzet. Pas daarna wordt een offerte van een AI-leverancier iets om serieus naast te leggen. Ik ben benieuwd welk proces bij jou als eerste boven water komt als je het zo bekijkt.